Trang chủ
Nhà khoa học phát minh ra STM qua đời ở tuổi 80 PDF In Email
Danh nhân Vật lý
Tác giả: Đức Thế   
Thứ năm, 23 Tháng 5 2013 12:56

Nhà vật lý học người Thụy Sĩ Heinrich Rohrer (1933-2013), người được trao giải Nobel năm 1986 cùng với Gerd Binnig (cho phát minh về kính hiển vi STM) và Ernst Ruska (cho phát minh về kính hiển vi điện tử truyền qua vừa mới qua đời ngày 16/5/2013 khi chưa tròn 80 tuổi. Heinrich Rohrer là người có đóng góp lớn cho sự phát triển của công nghệ nano, với thành tựu phát minh ra kính hiển vi quét chui hầm (scanning tunneling microscopy – STM) nổi tiếng, cho phép quan sát bề mặt các mẫu dẫn điện tới cấp độ nguyên tử.

Heinrich Rohrer sinh ngày 6/6/1933 ở thị trấn Buchs thuộc vùng St Gallen của Thụy Sĩ. Năm 1949, gia đình ông chuyển đến Zürich và ông đã học vật lý tại Học viện Bách khoa Liên bang Zürich dưới sự giảng dạy của hai nhà vật lý nổi tiếng thời đó là Wolfgang Pauli và Paul Scherrer. Heinrich Rohrer tốt nghiệp PhD với luận văn tiến sĩ về chủ đề cơ tính của các vật liệu siêu dẫn và sau đó chuyển đến làm việc ở Đại học Rutgers (Hoa Kỳ) với chủ đề nghiên cứu về các vật liệu siêu dẫn.

Năm 1963, ông gia nhập Phòng thí nghiệm Nghiên cứu IBM ở Zürich và bắt đầu nghiên cứu về vật liệu từ. Năm 1978, ông có thêm một cộng sự đắc ý mới gia nhập là Gerd Binnig, và cả hai đã nghiên cứu về các sai hỏng trên bề mặt các phiến silicon – lúc mà thời đại vi điện tử silicon bắt đầu đi vào giai đoạn phát triển mạnh. Và để phục vụ cho nghiên cứu của mình, cả hai đã xây dựng thiết bị STM đầu tiên vào năm 1981. STM là một thiết bị điển hình ứng dụng hiệu ứng chui hầm lượng tử để quan sát bề mặt vật mẫu với độ phân giải cao.

Đọc thêm... [Nhà khoa học phát minh ra STM qua đời ở tuổi 80]
 
Tạo ảnh 3D không cần camera PDF In Email
Tin tức sự kiện
Tác giả: Đức Thế   
Thứ ba, 21 Tháng 5 2013 10:17

Một hệ thống tạo ảnh 3D đơn giản hóa không cần đến một camera truyền thống nào vừa được phát triển bởi các nhà khoa học làm việc tại Đại học Glasgow (Scotland, Vương quốc Anh). Kỹ thuật tạo ảnh sử dụng thông tin từ các detector đơn pixel để tạo ra một bức ảnh, có thể được sử dụng cho một dải rộng bước sóng và rẻ hơn nhiều so với các phương pháp tạo ảnh 3D hiện nay. Các nhà nghiên cứu còn khẳng định rằng, không chỉ tạo ra những bức ảnh, hệ thống của họ còn có thể sử dụng như một cảm biến trong khai thác dầu khí cũng như trong các hệ thống chụp ảnh y, sinh học.

Hệ thống chụp ảnh (Theo Science).

Hệ thống chụp ảnh (Theo Science).

Có nhiều phương pháp tạo ảnh 3D, như ảnh lập thể (stereoscopy), toàn ký (holography), ảnh khối (volumetry).. Tựu chung lại, hầu hết các hệ thống tạo ảnh, từ các máy chụp đến võng mạc của mắt đều tạo ảnh 3D bằng cách chụp các bức ảnh 2 chiều (2D) sau đó xử lý thông tin để tạo ra ảnh 3 chiều, và phải dụng các hệ thống thiết bị phụ trợ phức tạp (thấu kính, máy chiếu, ánh sáng…) khá tốn kém. Mặc dù các kỹ thuật này là hiện đại, nhưng chúng cũng chỉ có thể tạo ra ảnh ở một số bước sóng ánh sáng nhất định.

Trong một công bố mới đây trên tạp chí Science, nhóm nghiên cứu lãnh đạo bởi GS. Miles Padgett (Đại học Glasgow) cùng cộng tác với các cộng sự tại Đại học Cambridge đã phát triển một kỹ thuật cho phép tạo ảnh 3D đơn giản hơn và rẻ tiền hơn. Nhóm sử dụng một máy chiếu sáng (light projector) để rọi lên một mô hình đầu người làm từ polystyrene với một bảng đốm nhị phân đốm sinh ngẫu nhiên từ máy tính. Ánh sáng phản xạ lại từ vật mẫu được thu nhận bởi 4 detector đơn pixel được đặt ở các góc khác nhau. Nhà hệ thống bảng màu đốm nhị phân ngẫu nhiên ghi nhận từ các detector đặt ở các góc khác nhau, bóng đổ của bức ảnh có thể được ghi nhận một cách rõ ràng. Và ảnh 3D được phục hồi bằng việc lấy tổng của hàng triệu pixels ảnh. Bên cạnh hệ thống đơn giản, rẻ tiền hơn các hệ thống truyền thống, thiết bị này còn cho phép tạo ảnh trong một dải rộng bước sóng, từ tử ngoại đến hồng ngoại. Và kế hoạch sắp tới của nhóm sẽ là kết hợp với các phép chụp ảnh tốc độ cao (thang Terahertz) nhằm phát triển cho các ứng dụng chụp ảnh y, sinh học. Các kết quả này được công bố trên tạp chí Science [B. Sun et al., Science 340, 844 (2013)].

alt

Ảnh 3D xây dựng từ 4 detector single-pixels.

Thông tin thêm: Gs. Miles Padgett là một nhà nghiên cứu tiên phong về quang học, lãnh đạo nhóm nghiên cứu về quang học tại Khoa Vật lý và Thiên văn, Đại học Glasgow. Ông có hơn 260 công trình nghiên cứu về quang học với chỉ số H (H-index) là 52. Miles Padgett là tác giả của công bố về việc làm chậm ánh sáng tới mức độ có thể “buộc túm” và “mang đi”. Miles Padgett là một người rất trẻ trung và cởi mở với sinh viên.

 
Hạt nhân nguyên tử có hình gì? PDF In Email
Tin tức sự kiện
Tác giả: Đức Thế   
Thứ ba, 21 Tháng 5 2013 09:33

Trong các mô hình trước đây, người ta vẫn coi rằng hạt nhân nguyên tử có dạng hình cầu, hoặc hình ellipsoid. Thế nhưng, các kết quả phân tích mới đây tại Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Châu Âu (CERN) bởi các nhà khoa học Đại học Liverpool (Anh quốc) cùng với nhiều cộng sự quốc tế (bài báo đăng trên tạp chí khoa học nổi tiếng Nature – Nature 497 (2013) 199–204) đã khẳng định hạt nhân chẳng phải hình cầu, cũng chẳng phải hình ellipsoid, thay vào đó là hình quả lê, hay đại loại giống như hình quả bóng bầu dục.

alt

Hình dạng hạt nhân giống một quả lê được tính từ phổ gamma (Theo Nature và Physicsworld).

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Liverpool, lãnh đạo bởi Giáo sư Peter Butler cùng với các cộng sự quốc tế đến từ nhiều quốc gia (Bỉ, Phần Lan, Đức, Ba Lan, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Anh, Mỹ) đã tiến hành phân tích các kết quả từ các thí nghiệm được thực hiện tại CERN. Đầu tiên, các hạt nhân Radon (Rn) và Radium (Ra) được tạo ra từ bia phóng xạ Uranium-Carbide (U-C), và được tăng tốc, sau đó bắn xuyên qua một bia mỏng làm từ Nickel (Ni), thiếc (Sn) và Cadmium (Cd). Khi bắn qua bia, các hạt nhân Rn và Ra sẽ tiến rất gần với hạt nhân và sẽ bị kích thích bởi điện trường mạnh của hạt nhân (gọi là kích thích Coulomb – Coulomb excitation). Nhờ có cảm biến CERN’s MINIBALL, họ ghi nhận các tia gamma phát xạ ra từ các hạt nhân nhờ kích thích này qua đó phân tích được hình dạng của hạt nhân. Các kết quả này đem lại một cái nhìn mới hơn về cấu trúc hạt nhân, cùng với những khả năng mở ra cho việc nghiên cứu đối xứng thời gian, đối xứng C-P (điện tích – chẵn lẻ) trong Mô hình Chuẩn và những cái nhìn mới về vật chất tối.

Phổ gamma do các hạt nhân Rn và Ra bắn phá bia Ni, Ca, Sn (Theo Nature)

Phổ gamma do các hạt nhân Rn và Ra bắn phá bia Ni, Ca, Sn (Theo Nature)

 
Nobel Vật lý 2012 cho điều khiển các hệ lượng tử PDF In Email
Tin tức sự kiện
Tác giả: Ngô Đức Thế   
Thứ tư, 10 Tháng 10 2012 09:58

Giải Nobel Vật lý năm 2012 đã được trao cho hai nhà vật lý, Serge Haroche (người Pháp) và David Wineland (người Mỹ) cho các công trình nghiên cứu về điều khiển các hệ lượng tử. Hai chủ nhân của giải Nobel sẽ chia nhau phần thưởng có tổng trị giá khoảng 750 ngàn USD, và nhận huy chương Nobel trong lễ trao giải Nobel được tổ chức tại Stockholm (Thụy Điển) vào ngày 10/12/2012. Theo thông báo từ hội đồng Nobel Vật lý, Haroche và Wineland được trao giải Nobel năm nay nhờ những cống hiến cho vật lý lượng tử (“cho các phương pháp thí nghiệm đột phá cho phép đo đạc và điều khiển các hệ lượng tử riêng biệt” –“ for ground-breaking experimental methods that enable measuring and manipulation of individual quantum systems” ).

Serge Haroche (trái) và David Wineland (phải).

Serge Haroche là công dân Pháp, đang làm việc tại Collège de France ở Paris, còn David Wineland là công dân Mỹ, đang làm việc tại Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST) ở Boulder, Colorado. Haroche và Wineland đã độc lập phát minh và phát triển các phương pháp đo đạc và thao tác các hạt riêng biệt trong khi giữ nguyên các bản chất cơ học lượng tử của chúng theo những cách mà trước đây được cho rằng không thể nào đạt được. Theo Anne L’Huillier, thành viên Hội đồng Nobel, các công trình này có thể xem là những bước nhỏ bé đầu tiên để bước vào xây dựng một máy tính lượng tử.

Đọc thêm... [Nobel Vật lý 2012 cho điều khiển các hệ lượng tử]
 
Treo lơ lửng nhờ sóng âm PDF In Email
Tin tức sự kiện
Tác giả: Đức Thế   
Thứ tư, 19 Tháng 9 2012 14:57
alt

Nhờ ứng dụng hiện tượng sóng dừng âm thanh, các nhà khoa học có thể treo lơ lửng các giọt thuốc trong không trung (Ảnh của Dan Harris/Argonne National Laboratory).

Hãy nhìn vào bức ảnh (và video clip dưới đây), bạn sẽ thấy các giọt chất lỏng thật sự đang lơ lửng trong không trung. Đây là bức ảnh thật chứ không phải kỹ xảo, cũng không nhờ một không gian vi trọng lực nào cả. Thế nhưng các nhà vật lý thật sự đã phải tốn rất nhiều công sức để có được điều này: trạng thái treo lơ lửng nhờ sóng âm, cho phép giữ các giọt chất lỏng lơ lửng trong không trung. Đây là một thành tựu mới của các nhà khoa học tại Phòng Thí nghiệm Quốc gia Argonne, Hoa Kỳ.

Đọc thêm... [Treo lơ lửng nhờ sóng âm]
 
Tìm kiếm sự sống trên các địa cầu trong dải Ngân hà PDF In Email
Vật lý hiện đại
Tác giả: Nguyễn Quang Riệu   
Thứ ba, 28 Tháng 8 2012 08:20
Sinh vật là hậu duệ cuả những ngôi sao?

Nền văn minh công nghệ tiên tiến đã giúp nhân loại khám phá ngày càng sâu trong vũ trụ bao la. Kính viễn vọng đặt trên mặt đất và phóng lên không gian, hoạt động trong nhiều miền phổ điện từ, từ bước sóng gamma, X, khả kiến, hồng ngoại đến bước sóng vô tuyến, được dùng để quan sát những thiên thể xa xôi, nhằm tìm hiểu nguồn gốc và sự tiến hóa cuả vũ trụ. Phổ của bức xạ tùy thuộc vào điều kiện lý-hóa như nhiệt độ, từ trường và bản chất của vật chất trong thiên thể. Quan sát nhiều miền phổ là để xác định những nét đặc trưng của từng thiên thể.

 

Trong những thập niên gần đây, sự tìm kiếm sự sống trong dải Ngân hà là một đề tài hấp dẫn của ngành thiên văn hiện đại. Trong giai đoạn cuối cùng của quá trình tiến hóa, những ngôi sao phun ra hết vật chất và còn có khả năng nổ tung. Vật chất trong những ngôi sao đang hấp hối lại được dùng để tạo ra những ngôi sao và những hành tinh thế hệ sau. Nhiều hóa chất, thành phần cơ bản của những phân tử sinh học, đã được phát hiện trong dải Ngân hà. Do đó, các nhà thiên văn mạnh dạn cho rằng sinh vật, kể cả loài người trên trái đất và nếu có trên các hành tinh khác, cũng là hậu duệ của những ngôi sao.

Trạm tự hành (rover) Curiosity vừa được phóng lên hành tinh Hỏa ngày 6 tháng 8 năm 2012 để thăm dò môi trường của hành tinh xem có khả năng làm nảy sinh và nuôi dưỡng sự sống. Sự kiện Curiosity hạ cánh an toàn trên hành tinh Hỏa đã  được các phương tiện truyền thông đại chúng toàn cầu theo dõi. Tổng thống Obama cũng đích thân gọi điện để nói chuyện với các nhà khoa học của Cơ quan Hàng không Vũ trụ  NASA và Phòng thí nghiệm JPL. Tổng thống  ca ngợi họ đã phóng thành công trạm Curiosity và còn dí dỏm yêu cầu, nếu các nhà khoa học tìm thấy người ngoài trái đất thì vui lòng thông báo ngay cho ông biết. 

Đọc thêm... [Tìm kiếm sự sống trên các địa cầu trong dải Ngân hà]
 
«Bắt đầuLùi12345678910Tiếp theoCuối»

Trang 1 / 23

 

Facebook Like Box

Thống kê

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay307
mod_vvisit_counterHôm qua6083
mod_vvisit_counterTất cả3659576

We have: 22 guests, 2 bots online
Your IP: 54.242.200.172

Thiết kế website | Đăng ký tên miền | Web Hosting | Tổ chức sự kiện | Quảng cáo, in ấn | Quà tặng cao cấp | Áo đồng phục | Đặc sản Mì chũ