Trang chủ Thư viện Vật lý Giới thiệu sách Philosophical Transactions of the Royal Society: Tạp chí khoa học lâu đời nhất thế giới
Philosophical Transactions of the Royal Society: Tạp chí khoa học lâu đời nhất thế giới PDF In Email
Giới thiệu sách
Tác giả: Ngô Đức Thế   
Thứ tư, 04 Tháng 7 2012 09:53

altNếu như các quốc gia Trung Hoa, Ấn Độ, Ai Cập.. luôn tự hào mình là những cái nôi của văn minh nhân loại cổ xưa, thì phương Tây (mà điển hình là Anh, Đức, Pháp, Mỹ…) có thể tự hào là những quốc gia xây dựng nên thế giới văn minh hiện đại (và nói không ngoa rằng họ đang lãnh đạo thế giới hiện đại). Từ khoa học kỹ thuật hiện đại, đến các tư tưởng xã hội tự do, dân chủ, nhà nước pháp quyền đều được xây dựng lên từ những quốc gia này. Nhật Bản có thể là một ví dụ tiêu biểu nhất của việc áp dụng các tư tưởng khoa học kỹ thuật phương Tây vào việc xây dựng đất nước hùng cường. Trong thế giới Phương Tây đó, người Anh luôn có một niềm tự hào về truyền thống của họ (niềm tự hào rất Anh – khác với cách tự hào kiểu Việt Nam): là khởi nguồn của tự do dân chủ, là khởi nguồn của cách mạng khoa học hiện đại, là nơi khởi nguồn của cách mạng công nghiệp với máy hơi nước, với điện khí hóa… Tôi đọc được ở đâu đó một bình luận rằng: khi mà các quốc gia Châu Âu khác như Ý, Tây Ban Nha, Hy Lạp… còn đang chìm trong bóng đêm của Trung Cổ, với nhà thờ Thiên chúa chi phối mọi tư tưởng, thì bên hòn đảo Anh giá lạnh, Newton đã tóm lược triết học tự nhiên, hiệp hội các nhà khoa học Anh đã tranh luận các vấn đề khoa học lớn một cách tự do… Khoa học và tự do học thuật chính là khởi nguồn của sự lớn mạnh của nước Anh. Từ năm 1660, Hàn lâm Viện khoa học Anh quốc, thường được biết đến với cái tên: Hội Hoàng gia (Royal Society) đã được thành lập như một hiệp hội những nhà nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp. Và ta có thể thấy nước Anh đã đặt nền móng cho khoa học hiện đại từ hiệp hội này. Họ đã tạo nên phương pháp truyền bá kiến thức bằng việc thành lập một tạp chí khoa học ngay vài năm sau khi Royal Society được thành lập. Đó là tạp chí Philosophical Transactions of the Royal Society (PTRS) – tạp chí khoa học theo mô hình phản biện hiện đại ngày này. Và tạp chí này vẫn được duy trì như một trong những hệ thống tạp chí uy tín nhất thế giới cho đến ngày nay.

alt

Hình chụp số đầu tiên của tạp chí Philosophical Transactions of the Royal Society xuất bản ngày 6/3/1665 (hình từ wiki).

Năm 1665, tức là chỉ 5 năm sau khi Hàn lâm Viện Royal Society ra đời, tạp chí Philosophical Transactions of the Royal Society đã được chính thức thành lập và xuất bản. Một điều thú vị là editor đầu tiên lại là một nhà thần học người Đức, Henry Oldenburg, người đã giành hết cố gắng của mình để xây dựng tạp chí ở những buổi đầu tiên. Bài báo đầu tiên xuất bản trên được xuất bản trên PTRS là bài báo của Henry Oldenburgh (Oldenburg, H. (1665). “Epistle Dedicatory”. Philosophical Transactions of the Royal Society of London 1: 0–0). Điều này cũng cho thấy rằng ngay từ thời đó, quan điểm về dùng người ở Anh quốc đã rất cởi mở, hoàn toàn dựa trên năng lực cá nhân. Ban đầu, Henry Oldenburg đã dùng chính tiền của cá nhân để chi trả cho những chi phí ban đầu. Nên nhớ là ở Phương Tây, Hàn lâm Viện không phải là cơ quan quyền lực về tài chính hay quản lý chức vụ trong khoa học như ở các nước xã hội chủ nghĩa sau này, mà chỉ là một tổ chức hiệp hội các nhà khoa học uy tín, vì thế họ không có các nguồn kinh phí bao cấp khổng lồ từ chính phủ như các viện kiểu như Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô hay Trung Quốc sau này. Việc xuất bản tạp chí khoa học nhằm lưu giữ tri thức cũng như đánh giá các kết quả khoa học, đúng với tôn chỉ của Royal Society: “for Improving Natural Knowledge”, có nghĩa là “Mở mang các kiến thức về tự nhiên” (tên gọi đầy đủ của Royal Society là The Royal Society of London for Improving Natural Knowledge).

alt

Hình chụp trang đầu bài báo của Isaac Newton xuất bản năm 1671.

Những cố gắng lớn của Henry Oldenburg và Royal Society đã được đền đáp xứng đáng với sự phát triển của tạp chí. Henry Oldenburg đã cùng Ban biên tập (Editorial Board) tạo nên hệ thống phản biện khoa học (như các phản biện của các tạp chí mà chúng ta biết hiện nay) và khuyến khích các nhà khoa học công bố các nghiên cứu như một cách ghi lại tri thức cho nhân loại. Công trình có giá trị lớn đầu tiên của Isaac Newton được xuất bản vào năm 1671 là công bố khoa học của Newton về lý thuyết màu của ánh sáng mô tả hiện tượng tán sắc ánh sáng khi qua lăng kính (Newton, I. (1671). “A Letter of Mr. Isaac Newton, Professor of the Mathematicks in the University of Cambridge; Containing His New Theory about Light and Colors: Sent by the Author to the Publisher from Cambridge, Febr. 6. 1671/72; in Order to be Communicated to the R. Society”. Philosophical Transactions of the Royal Society of London 6 (69–80): 3075–3087.). Và đây cũng chính là công bố khoa học chính thức đầu tiên của Isaac Newton, mở đường cho những phát minh khoa học lớn sau này. Các nghiên cứu khoa học vĩ đại của các nhà khoa học lớn sau này như Michael Faraday (Faraday, Michael (1821). “On two new Compounds of Chlorine and Carbon, and on a new Compound of Iodine, Carbon, and Hydrogen”. Philosophical Transactions 111: 47), James Clerk Maxwell (Maxwell, James Clerk (1865). “A dynamical theory of the electromagnetic field”, Philosophical Transactions of the Royal Society of London 155: 459–512), Charles Darwin (Charles Darwin (1839). “Observations on the Parallel Roads of Glen Roy, and of Other Parts of Lochaber in Scotland, with an Attempt to Prove That They Are of Marine Origin”, Philosophical Transactions of the Royal Society of London 129: 39-81.) đều được công bố trên tạp chí này và được lưu giữ cho đến ngày nay.

Tạp chí Philosophical Transactions of the Royal Society được phát triển một cách ổn định cho đến năm 1887 thì được mở rộng và chia thành hai series: Philosophical Transactions of the Royal Society A cho các nhóm ngành vật lý, kỹ thuật và toán học; Philosophical Transactions of the Royal Society B cho các ngành về khoa học sự sống. Hai series này vẫn tiếp tục phát triển ổn định cho đến ngày nay và vẫn nằm trong nhóm các tạp chí khoa học uy tín cao trên thế giới dù hệ số ảnh hưởng (Impact factor: IF) không quá cao (Series A: IF (2010) = 2.627, Series B: IF (2010)  = 6.050). Và trong những năm tiếp theo, Royal Society cũng tiếp tục xuất bản nhiều tạp chí khoa học uy tín khác, ví dụ như Proceedings of the Royal Society, Biology Letters, Journal of the Royal Society Interface, … Ngoài nước Anh, nước Pháp cũng xuất bản một tạp chí tương tự Journal des Sçavans vào năm 1665 nhưng chỉ tồn tại hơn 100 năm và sau đó chấm dứt hẳn vào năm 1792. Các tạp chí khoa học viết bằng tiếng Pháp cũng gặp nhiều khó khăn do sự phát triển quá mạnh của tiếng Anh và sự phổ biến của Anh ngữ trong khoa học.

 
Copyright © Vật Lý Việt Nam

 

Thống kê

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay3424
mod_vvisit_counterHôm qua6083
mod_vvisit_counterTất cả3662693

We have: 56 guests, 1 bots online
Your IP: 54.82.122.194

Thiết kế website | Đăng ký tên miền | Web Hosting | Tổ chức sự kiện | Quảng cáo, in ấn | Quà tặng cao cấp | Áo đồng phục | Đặc sản Mì chũ