Thời gian là gì?

[simplyhuycuong]

các bạn đã bao giờ có được d/n về thời gian chưa ?
nếu ai có một định nghĩa rõ ràng thì post lên cho mình biết với nha
cảm ơn trước

[hungthang999]

Theo mình thời gian là đại lượng vật lý đặc trưng cho sự biến đổi.

[Phucnv87]

Chẳng lẽ lại đơn giản vậy hả bác.
Cái định nghĩa này đã gây đau đầu cho nhiều nhà vật lý chứ không chơi đâu

[Skywalker]

Trích: Nguyên văn bởi hungthang999 Theo mình thời gian là đại lượng vật lý đặc trưng cho sự biến đổi.

Trong cuốc "Lược sử thời gian", Dr. Hawking đã trình bày quan điểm nhiệt động học của ông về thời gian, theo đó mũi tên thời gian đồng nghĩa với entropi tăng lên.

Theo một quan điểm triết học và trừu tượng hơn thì cái mà chúng ta quen gọi là "thời gian" chỉ là một ảo ảnh xuất phát từ sự nhận thức của chúng ta về thế giới. Nói cách khác là chỉ chúng ta - những sinh vật có khả năng tư duy, mới đặt câu hỏi về thời gian. Còn thế giới vi mô và vĩ mô tự nó thì không tồn tại yếu tố thời gian. Ví dụ thời gian = 0 của một hạt photon hay vũ trụ không có biên do Hawking đề xuất.

[ngonlua_nongnan]

Trích: Nguyên văn bởi Skywalker ...mũi tên thời gian đồng nghĩa với entropi tăng lên.

Sky huynh cho tiểu đệ hỏi , vậy Entropy giảm thì sao nhỉ ?

[simplyhuycuong]

như vậy có nghĩa là thời gian không phải là một dạng vật chất?
và nó cũng chưa được định nghĩa rõ rang đúng không ah
vậy mà chúng ta cứ bảo nó đang "trôi đi" hix! cái gi trôi cơ chứ

[ngonlua_nongnan]

Bạn cứ yên tâm , hiền huynh Sky thâm hậu về món này lắm ! Để mình... "làm ra nhẽ "

[vatly]

về thời gian trong triết học phật giáo có nhiều cái đáng nói lắm ...

Cái ảo ảnh mà Sky* nói thuộc về nhóm này.

Trong chuyện trưởng , có đoạn lão già trông tàng kinh các ở Chùa đã nói : " Ta đã đánh một chưởng vào quá khứ của hắn ... "

Còn thời gian trong vật lý, hiện trong phép biến đổ Lorentz 4 chiều thì mỗi hệ quy chiếu lại có một thời gian riêng khác nhau. Khi một đối tượng chuyển từ hệ quy chiếu này sang hệ quy chiếu khác, thời gian (vật lý) của nó biến đổi, và chúng liên hệ qua phép biến đổi Lorentz.

[Blue]

Khi entropi giảm ở 1 nơi, nhất định entropi chỗ khác phải tăng thôi. Vấn đề là xét entropi chỗ nào để mà biết? Em kính mong các sư phụ chỉ giáo thêm.

[eros]

Trích: Còn thế giới vi mô và vĩ mô tự nó thì không tồn tại yếu tố thời gian

Tớ phản đối ý kiến này của bác Sky,

Tớ học lý thuyết trường cổ điển cứ biến đổi thời gian với tọa độ giống hệt nhau trong ko gian 4 chiều giống như bác Vatly nói (tức là dùng biến đổi tenser với ma trận Lorentz). Thành ra không thời gian là 1. Hiểu thời gian cũng giống như tọa độ cũng được. Thời gian + Tọa độ = Sự kiện = 1 điểm trong không thời gian.

Có thể nói rằng chúng ta nhận thức và đặt ra câu hỏi "thời gian trôi" --> ý thức.
Còn thời gian và không gian là cái tồn tại hiện hữu --> vật chất.

Vậy thôi

[herrtran]

Có lần 1 GS Vật Lý nói với tớ là:"Thời gian là gì?" tớ có thử nghĩ xem, nhưng ông ấy cười, nếu trả lời được, nhớ nói ông ấy, chắc chắn là tớ sẽ được thưởng lớn . Theo ông ấy nói thì không có định nghĩa về thời gian, chỉ có quy ước mà có lần tớ đọc được thì nó dựa vào vận tốc ánh sáng.

[simplyhuycuong]

Trích: Nguyên văn bởi eros Tớ phản đối ý kiến này của bác Sky, Tớ học lý thuyết trường cổ điển cứ biến đổi thời gian với tọa độ giống hệt nhau trong ko gian 4 chiều giống như bác Vatly nói (tức là dùng biến đổi tenser với ma trận Lorentz). Thành ra không thời gian là 1. Hiểu thời gian cũng giống như tọa độ cũng được. Thời gian + Tọa độ = Sự kiện = 1 điểm trong không thời gian. Có thể nói rằng chúng ta nhận thức và đặt ra câu hỏi "thời gian trôi" --> ý thức. Còn thời gian và không gian là cái tồn tại hiện hữu --> vật chất. Vậy thôi

theo em thì thời gian không thể cho là vật chất được
chỉ có vật chất biến đổi trong nó ma thôi --> nó giống như môi trường vậy cho các dạng vật chất tồn tại và phát triển trong nó

[Skywalker]

Hì hì .thời gian và không gian là những thuộc tính của vật chất chứ không phải là 1 dạng vật chất hay một môi trường tồn tại độc lập với vật chất. Tensor thời gian cấu thành hệ tọa độ không thời gian, song điều đó không có nghĩa là chúng có thực. Bất cứ hệ tọa độ nào cũng chỉ là một công cụ quy chiếu và vì là công cụ, chúng gắn liền với chủ thể nhận thức = con người.

Với quan điểm về entropi thì Hawking cho biết vũ trụ được coi như 1 hệ kín và thời gian của vũ trụ đồng hướng với entropi tăng dần kể từ Bigbang. Liệu entropi của vũ trụ có đảo chiều hay không? đó là câu hỏi chưa có câu trả lời chắc chắn. Theo kết quả thăm dò bức xạ phông thì số phận vũ trụ là giãn nở vô hạn tiệm cận (vũ trụ phẳng của Friedman), điều đó có nghĩa là entropi của nó cũng tăng vô hạn.

[vatly]

tớ có nghe một luồng tư tưởng không những của những người làm vật lý mà cả của những người làm triết : họ tách thời gian và không gian ra, và gọi đó là 2 thuộc tính riêng biệt của vật chất, không thể hòa trộn.

Nhưng hiện tượng sinh hủy cặp được đo bằng thực nghiệm thì sao ?
Các bác nói sao về hiện tượng thực nghiệm anti accelerator đã được nêu ra để thảo luận bởi Hello* trên diễn đàn của mình ?

[TH307]

Ừm, theo em được biết thì trong đạo Phật, những người đạt tới cảnh giới đều không có khái niệm về thời gian, vì đó là dấu vết của bánh xe luân xa - nơi mà đau khổ và muộn phiền quấn lấy vạn vật. Đó là tư tưởng của Herman Hessi viết trong đoạn cuối quyển Câu chuyện dòng sông.
Nhưng mà mình đứng trên quan điểm duy vật, nói chuyện bằng thần học e nhiều người hông chịu. Nhưng mà thời gian là cái tán quái gì thế nhỉ ? Hỏi câu này tự nhiên thấy con người thật "tài" : thời gian trôi đi. Trong khi đó, người ta còn chưa hiểu được thời gian thực ra là cái gì ? Em thì đồng ý với quan điểm thời gian là đại lượng vật lý đặc trưng cho sự biến đổi, nhưng em gán thêm, do con người quy ước.
Theo em biết thì có khá nhiều mô hình nói về vật chất như không gian 4 chiều, 10 chiều ... nhưng trong đó, các khoa học gia chỉ cho thời gian "được" giữ 1 chiều thôi ! Tưởng như trong bóng đá, mỗi đội chỉ được quyền có 1 tối đa 1 thủ môn khi thi đấu vậy. Ta có thể hình dung vật chất trong rất nhiều kích chiều của không gian nhưng trong đa chiều của thời gian thì ... chắc chỉ có đạt cảnh giới mới hình dung nổi !
Trong quyển Trò chuyện với nhà Vật lý thiên văn Trịnh Xuân Thuận, có phóng viên hỏi ông về thời gian, ông đã quy ra khá nhiều kiểu thời gian : của các hạt vi mô, của con người, của thế giới vĩ mô ... và chúng rất khác nhau. Cho nên nhức đầu là ở chỗ ta nhìn nó dưới kích chiều nào (mà thực ra có quan sát được không khi ta cũng đang tồn tại trong nó - theo cách hiểu của ta hiện nay ???):confused:
Mốc thời gian 0 cũng là thứ rất đáng gây tranh cãi, năm 3000 là ở đâu trong khi thực ra ta cũng không rõ mình đang ở đâu nếu xét dưới góc độ duy tâm.
Còn vì sao em ủng hộ thời gian là đặc trưng cho sự biến đổi ? Đơn giản là em nghĩ : Vũ trụ đã, đang và vẫn tiếp tục giãn nở sau Big Bang (những gì mà em biết hiện giờ), nếu thời gian đột ngột dừng lại, có lẽ vũ trụ sẽ ngưng giãn nở hay đúng hơn là mọi thứ đều ngừng trệ mà chuyện này là không thể vì thời gian cứ mãi "trôi". Tương lai của vũ trụ ra sao, không thể nói được nếu ta không chấp nhận khái niệm trên.
Còn định nghĩa thời gian là vật chất thì em khó hiểu quá : khối lượng, spin, điện tích và vô tỷ những tính chất khác của nó là bao nhiêu ? Và định nghĩa như vậy thì thời gian cũng có bức xạ sao ? Và thời gian trôi đi, tức là vật chất trôi đi, vậy nó trôi về đâu ? Có thể hiểu như Vũ trụ đang "trôi" về đâu vậy ? Vì theo Big Bang, thời gian khởi nguồn cùng Vũ trụ.:confused:
À mà em thắc mắc : liệu có tồn tại 1 thời gian ảo không ? Giả định như có rất nhiều Vũ trụ (theo ý tưởng lỗ sâu đục hay không gian song song ấy) thì chúng cần có 1 mốc chung để cùng "trôi" chứ ! Và thời gian thực là thời gian riêng của từng Vũ trụ khi chúng BẮT ĐẦU và CHẾT ĐI.
Mong rằng sẽ có bác nào lý giải cho em rõ.

[bin]

Thần học thì cao siêu lắm, nhưng chỉ cao siêu mà không dẫn đến được một hệ quả, một kết quả cụ thể nào cho nên cũng chỉ là thứ để ta đọc chơi cho biết thôi.
Về thời gian là một khái niệm có nhiều ý nghĩa trong đó có một ý nghĩa là một đại lượng vật lý.Đại lượng này có thể đo được tuy nhiên có một đặc điểm là tồn tại độc lập với các đại lượng khác, nó đo sự sự kéo dài một sự kiện một hiện tượng và xác định kết quả tiếp theo của sự vật. Mối quan hệ duy nhất với các đại lượng khác đó là với các đại lượng đặc trưng cho không gian ( x, v,a..).

Vì nó là đại lượng vật lý do đó ta phải tìm cách đo nó. Muốn đo được thì phải tìm cách so các khoảng cần đo với một khoảng xác định nào đó luôn không đổi. Ngày xưa khoảng không đổi đó là ngày đêm, năm, tuần trăng, vị trí trên cung hoàng đạo... Dần dần các khoảng không đổi thực tiễn hơn đó là chu kì con lắc, khoảng thời gian chảy hết của đồng hồ nước, đồng hồ cát... và gần đây nhất thì là chu kì dao động của tinh thể thạch anh, chu kì dao động của Cs...Nó không phải là hình ảnh phản ánh trong tâm trí con người ( bác nào kiên quyết với điều này dễ đi vào ngả rẽ của chủ nghĩa duy tâm lắm ). Nếu nói là chỉ có con người là sinh vật có tư duy mới đưa ra khái niệm thời gian chứ nó không tồn tại là không đúng.
Hawking chỉ tổng hợp lại từ nguyên lý 2 nhiệt động học để gắn khái niệm thời gian với khái niệm entropy thôi ( chứ không phải chính ông phát minh ra). Do entropy luôn tăng do đó chiều tăng entropy vũ trụ được gán với làm "mũi tên thời gian". Dù sau này nghiên cứu lại xác nhận entropy vũ trụ lại giảm thì "mũi tên thời gian" vẫn sẽ không đổi chiều, khi đó sẽ có một ông Hawkung nào đó qui ước lại mũi tên thời gian có chiều là chiều ngược với chiều tăng entropy. Chính vì vậy hiện tại có thể coi thời gian đặc trưng cho sự biến đổi của vũ trụ.
Một ý nghĩa khác đó là theo quan điểm triết học, thế giới khách quan có các thuộc tính đó là không gian và thời gian,và các thuộc tính này có thể thống nhất với nhau thành 1 thuộc tính đó là không thời gian ( theo biến đổi lorenz trong không gian Minkowski). Nếu biến đổi Lorenz chỉ dừng ở tính toán trên giấy mà không có sự phát triển của Einstein trong thuyết tương đối thì biến đổi Lorenz cũng chẳng hơn gì tư tưởng trong thần học. Tức là để đọc chơi cho sướng thôi. Nhưng sau khi phát triển thuyết tương đối và được thực nghiệm kiểm chứng thì biến đổi Lorenz lại đẹp lung linh.
Hiện tại quan niệm thời gian là thuộc tính khách quan được chấp nhận nhiều nhất bởi vì nó không mẫu thuẫn với kết quả thực nghiệm và quan niệm triết học. Tuy nhiên chẳng ai cấm được ta tưởng tượng cho sướng cái đầu, miễn là đừng tẩu hỏa nhập ma là được.

[TH307]

Bác Bin lập luận thật giống ý em quá

[Skywalker]

Trích: Nguyên văn bởi TH307 À mà em thắc mắc : liệu có tồn tại 1 thời gian ảo không ? Giả định như có rất nhiều Vũ trụ (theo ý tưởng lỗ sâu đục hay không gian song song ấy) thì chúng cần có 1 mốc chung để cùng "trôi" chứ ! Và thời gian thực là thời gian riêng của từng Vũ trụ khi chúng BẮT ĐẦU và CHẾT ĐI. Mong rằng sẽ có bác nào lý giải cho em rõ

Theo tôi biết thì khái niệm "thời gian ảo" của vũ trụ học được Hawking phát triển, với đặc điểm là thời gian mang giá trị ảo (trong tính toán). Nó gắn liền với 1 mô hình có tên gọi "vũ trụ hữu hạn song không có biên" và có quan hệ với vũ trụ thời gian thực bởi nguyên lý toàn ảnh .

Còn lỗ sâu đục là một chuyện khác, nó xuất phát từ ý tưởng rằng có thể có những chiều không gian thứ 4, 5 ... để tạo ra con đường tắt trong không thời gian (thực). Tuy nhiên ý tưởng này xem ra khá viển vông, ngay cả khi nghiệm của thuyết tương đối cho thấy các kỳ dị như hố đen có thể là đầu mối của lỗ sâu đục. Chúng ta nên chờ xem có một thuyết thống nhất lớn ra đời không? và nó sẽ trả lời được câu hỏi này của bạn.

[VLKT]

Tớ tán thành với quan điểm của bạn Bin ( Laden ? ). Tớ xin làm sáng tỏ hơn các quan điểm đó.

Tớ hiểu thời gian theo cách hết sức thô lỗ thế này : ta hình dung cuôc đời của mình bắt đầu từ lúc ra đời đến hiện nay và nhét tất cả vào một cái ống nước theo thứ tự từ lúc nhỏ đến lúc lớn. Tiếp theo là lấy một cái cưa cắt cái ống đó tại một vị trí bất kì ta sẽ có một thời điểm trong cuộc đời mình, và thời điểm này có thể quan sát được nếu như trong tủ của bạn có một tấm ảnh kỷ niệm vào thời điểm đó.

Nếu như cái cưa của bạn có bề dày tiến đến 0 và bạn cắt liên tiếp cái ống đo ra từ đầu này đến đầu kia thì ta sẽ thu được toàn bộ thời gian sống của mình. Nhưng vì cuộc sống của ta,- là dạng vận động sinh học,- không phải là một thứ tĩnh tại để có thể chia cắt như vậy, mà nó luôn vận động, luôn biến đổi nên có thể hình dung thời gian là một cái gì đó liên tiếp gắn liền với một đối tượng vật chất nào đó. Và vì sự vận động của mỗi thứ xung quanh ta như của một dòng sông ( vận động cơ học); của một hạt photon ( vận động vật lý); của các nguyên tử, phân tử với những sự kết hợp phong phú của chúng ( vận động hóa học); của các nền văn minh hay của mỗi thành phố, làng mạc, của xã hội nông nô, xã hội phong kiến, hay xã hội tư sản...( vận động xã hội); vận động tinh thần là khác nhau với sự sinh thành, phát triển và tàn lụi là hết sức khác biệt. Hãy trừu tượng hóa, bỏ qua những cái khác biệt của các dạng vận động đó thì ta sẽ có khái niệm thời gian. Thời gian là một thuộc tính của vận chất và là thước đo của vận động. Thước đo này cũng giống như cái thước kẻ bạn dùng để đo kích thước của rất nhiều các vật thể khác nhau vậy, hay giống như cái nhiệt kế bạn dùng để đo nhiệt độ cơ thể cũng như đo nhiệt độ của một cốc nước, của một lò luyện thép...

Thời gian không gắn liền với vận động và vật chất ( như bác Bin đã lưu ý phía trên). Nếu một dạng vận động bậc cao hơn bị tiêu diệt thì một dạng vận động bậc thấp hơn vẫn tồn tại. Chẳng hạn, nếu loài người và các sinh vật khác trên trái đất bị diệt chủng do một thảm họa thiên nhiên nào đó thì các phân tử hay nguyên tử vẫn tồn tại và vận động theo quy luật riêng của chúng. Hay nếu như các nguyên tử, phân tử bị tàn lụi do vũ trụ co lại thì các photon, các ferrmion và các hạt cơ bản khác vẫn tồn tại... Chừng nào có vận động thì chừng đó còn thời gian, và thời gian không phải là một sự tồn tại của tinh thần mà tồn tại khách quan vì ngay cả khi loài người bị tiêu diệt hết thì vận dộng vẫn không bị tiêu diệt.

Tư tưởng vật lý của Anhxtanh là vĩ đại vì nó đã phản ánh sự phụ thuộc của thời gian vào vận động và vào vật chất, được thể hiện trong thuyết tương đối hẹp và thuyết tương đối rộng. Đồng hồ trong lý thuyết của Anhxtanh chính là sự vận-động-nói-chung. Cái đồng hồ đó không gắn với một dạng vận động cụ thể nào mà ta vẫn dùng để đo thời gian trên trái đất : cái đồng hồ quả lắc, đồng hồ nguyên tử... Bởi vì những cái đồng hồ cụ thể này sẽ không chỉ cùng một giá trị thời gian tại các không gian có lực hấp dẫn khác nhau.

Tóm lại, thời gian là một thuộc tính, là thước đo của vận động

[newtoneinsteinvn]

Theo tớ, đối với Vật lý thì chỉ nên coi thời gian là một trong 4 trục của Không-thời gian, dùng để biểu diễn các sự kiện. Trong vật lý, các đại lượng chỉ có ý nghĩa thực sự nếu chúng ta có thể đo. Mà phép đo trong vật lý chẳng qua là phép so sánh đại lượng cần đo với đại lượng cùng loại được chọn làm chuẩn. Vậy thì, physically, thời gian là cái được đo bằng đồng hồ; giống như chiều dài là đại lượng được đo bằng thước kẻ.

Tớ thấy các định nghĩa của các bác ở trên hầu hết chỉ mang tính triết học. Tớ đồng ý với bác VLKT: "thời gian là thước đo của vận động" vì đơn giản là chẳng có sự vận động nào diễn ra trong khi thời gian bị "đóng băng" cả. Nói cách khác, thời gian là tham số của mọi quá trình tự nhiên.

[HiLine]

Trích: Nguyên văn bởi phucnv87 Chẳng lẽ lại đơn giản vậy hả bác. Cái định nghĩa này đã gây đau đầu cho nhiều nhà vật lý chứ không chơi đâu

Thế thì mình tội quái gì phải đau đầu, bác nhỉ. Mấy thứ liên quan đến không gian, thời gian chẳng qua chỉ là quy ước, thì làm sao định nghĩa được. 1+1 cứ bằng 2 thôi, đâu cần biết lí do.

[ENPR]

thời gian chỉ là hình chiếu theo một chiều của không gian thôi
(không gian thay đổi góc chiếu thì thời gian cũng thay đổi)-> sinh ra thời gian ảo

[Skywalker]

Trích: Nguyên văn bởi ENPR thời gian chỉ là hình chiếu theo một chiều của không gian thôi (không gian thay đổi góc chiếu thì thời gian cũng thay đổi)-> sinh ra thời gian ảo

Không hiểu ý ENPR nói trong danh từ "hình chiếu theo 1 chiều" với lại "thay đổi góc chiếu". Bạn vui lòng giải thích rõ hơn được không?

[hoang]

Trích:
“... Hãy trừu tượng hóa, bỏ qua những cái khác biệt của các dạng vận động đó thì ta sẽ có khái niệm thời gian . Thời gian là một thuộc tính của vận chất và là thước đo của vận động. Thước đo này cũng giống như cái thước kẻ bạn dùng để đo kích thước của rất nhiều các vật thể khác nhau vậy, hay giống như cái nhiệt kế bạn dùng để đo nhiệt độ cơ thể cũng như đo nhiệt độ của một cốc nước, của một lò luyện thép...
...
Thời gian không gắn liền với vận động và vật chất ( như bác Bin đã lưu ý phía trên).
...
Tư tưởng vật lý của Anhxtanh là vĩ đại vì nó đã phản ánh sự phụ thuộc của thời gian vào vận động và vào vật chất, được thể hiện trong thuyết tương đối hẹp và thuyết tương đối rộng.”

Hoan hô các bạn VLKT và Bin!
Tôi thật sự lấy làm ngạc nhiên, không hiểu các bạn thuộc chuyên ngành nào? Trình độ (học hàm, học vị...) nào? vì có thể nói là các bạn đã “chạm” đến được “bản chất đích thực” của thời gian rồi đấy! Thậm chí là đã... “bỏ xa” cả Einstein và Hawking – một điều đáng khâm phục! Tuy nhiên, có lẽ vì vẫn còn vương vấn với các khái niệm triết học đã cũ về thời gian, và hơn thế nữa, “cái bóng” quá to của hai người khổng lồ này đã khiến cho các bạn vẫn còn bị lúng túng. :confused: Hãy thử mạnh dạn thêm chút nữa như ông Bùi Minh Trí đi, rồi các bạn sẽ tới được đích! (Tuy công trình của ông ấy không có giá trị về mặt khoa học nhưng vẫn có tinh thần tiến công vào khoa học.)
Chúc thành công!

[Thanh Minh]

Có thể chúng ta đang ngộ nhận khi tin rằng “thời gian có tính tương đối” và thuyết tương đối là tuyệt đối đúng.
Rất nhiều nhà vật lý gia chính thống trên thế giới không hề có cách nghĩ này cùng với một số bằng chứng thực nghiệm đã cho phép họ phải xét lại nó, hoặc không thể tin là nó đúng tuyệt đối. Nhận xét này có thể được kiểm nghiệm qua một số sự kiện sau:

1. … Lijun Wang đã khẳng định “Thí nghiệm cho thấy, quan niệm thông thường cho rằng không có gì có thể di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng là sai lầm"… (Xem chi tiết trên http://www.vatlyvietnam.org/home/mod...article&sid=76 )
2. … Các nhà vật lý từ lâu đã nghi ngờ rằng thuyết tương đối rộng của Einstein là sai lầm, ngay cả khi nó còn được các nhà thiên văn dùng để mô tả sự hình thành các ngôi sao hoặc sự tiến hóa của vũ trụ.…
(Xem chi tiết trong bài báo “Thí nghiệm chứng minh sai lầm của Einstein” http://vnexpress.net/Vietnam/Khoa-hoc/2002/08/3B9BFC42/)
3. Đặc biệt là khi xem xét đến những điều mà Einstein đề xuất. "Kết cấu thực sự của đường cong không gian và thời gian? Chúa ơi, quả là một ý tưởng lạ lùng. Chắc chắn sẽ có vài người đập đầu vào tường khi bạn nói bạn tin rằng sẽ tìm thấy giải pháp", Green bình luận.
(Xem chi tiết trong bài báo “Bao giờ sẽ xuất hiện 'Einstein mới'? “http://www.vatlyvietnam.org/home/mod...article&sid=79)
4. Thuyết tương đối chỉ được xem là tuyệt đối đúng một khi chúng ta có thể nhận thức rõ bản chất của thời gian là gì trong khi đó
… Cuộc tranh cãi về bản chất của thời gian sẽ còn tiếp tục. Và thời gian vẫn sẽ còn là một bí ẩn …
(Xem chi tiết trong bài báo “Bí ẩn của thời gian” http://www.vatlyvietnam.org/home/mod...article&sid=72)

5. Vật lý lý thuyết chính ngạch đang chia thành hai trường phái chính thống, cùng tồn tại nhưng hoàn toàn khác nhau và không tương thích nhau: Trường phái lý thuyết tương đối tính (bao gồm lý thuyết M, lý thuyết String …) và trường phái lý thuyết lượng tử. Trường phái lý thuyết lượng tử cùng với cơ học lượng tử thiên về những nghiên cứu mang nhiều tính thực nghiệm và đã cống hiến cho khoa học những thành tựu lớn lao phục vụ thiết thực cho đời sống con người. Và điều tuyệt vời rằng trong quá trình xây dựng và phát triển lý thuyết lượng tử không có bất kỳ sự phản bác nào từ quần chúng cũng như cộng đồng những nhà khoa học. Ngay cả với những lý thuyết gia tương đối tính vẫn không có bất kỳ sự phản bác nào đối với lý thuyết và nền cơ học này. Ngược lại, những nhà lý thuyết gia tương đối tính đương đại đang còn muốn dung nạp lý thuyết cơ học lượng tử với lý thuyết tương đối rộng để hình thành một “lý thuyết trường thống nhất” riêng cho trường phái của mình, mặc sức tung hô cũng như phát triển sự hoang tưởng tột cùng trong viễn tưởng khoa học dựa trên những phương trình toán tỉ mỉ và vô cùng phức tạp mà không mấy ai có thể hiểu và phản biện lại chúng. Lý thuyết tương đối cho phép họ hoang tưởng và sự bí hiểm của toán học cho phép họ tính toán về khả năng chế tạo một “cổ máy thời gian” để con người thực hiện các chuyến du hành “bay tới tương lai và quay về quá khứ”. Tuy nhiên, điều này bị ngăn cấm bởi “nghịch lý ông nội”, một nghịch lý chỉ có ý nghĩa nhân bản, duy tâm, được công bố một cách độc đoán, duy chí ý và không có bất kỳ một dẫn luận toán học nào. Nguyên lý cơ học cho loại cổ máy thứ nhất là “một hình trụ dài 100 km, rộng 10 km, chứa vật chất có mật độ của sao neutron (100 triệu tấn/cm3), quay hai ngàn vòng một giây là đạt yêu cầu…”. Nguyên lý cơ học cho loại cổ máy thứ hai “liên quan với lỗ sâu (wormhole), tức hệ đường hầm xuyên không - thời gian, giống như lỗ sâu đục trên quả táo của bạn. Lỗ sâu có thể nối một lỗ đen ở vùng không - thời gian này với một lỗ đen hay lỗ trắng ở vùng không - thời gian khác...”. Rồi thì “lỗ sâu có thể mở khi chứa loại vật chất kỳ lạ có sức căng rất lớn để chống lại lực hấp dẫn ở lỗ đen.…”. Ngoài việc “nghịch lý ông nội” không cho phép người ta du hành về quá khứ (nhưng cho phép du hành về tương lai), Stephen Hawking còn đưa ra một "Ước đoán bảo vệ trình tự thời gian", mà theo đó “các quy luật vật lý cấm một thực thể vĩ mô du hành xuyên thời gian. Muốn du hành như thế, cần nhảy vào lỗ đen, và ngay lập tức bạn bị nghiền nát thành các hạt cơ bản, qua lỗ sâu để phun trào ra ở một lỗ trắng tại vùng không - thời gian khác…”. ???
(Tham khảo http://www.vnexpress.net/Vietnam/Kho...6/10/3B9EF0F6/)
Những điều như trên chứng tỏ những điều tưởng tượng của các nhà vật lý gia tương đối tính còn hoang tưởng hơn bất kỳ một sự hoang tưởng nào! Nói chính xác đó là sự hoang tưởng tột cùng có thể có của những nhà vật lý học mà chỉ dựa trên những suy luận thuần tuý toán học và điều chắc chắn rằng toán học là tuyệt vời nhưng cũng vô cùng bí hiểm. Con người không thể am hiểu hết ý nghĩa và những ứng dụng kỳ bí của toán học. Thế nhưng vật lý không phải là toán học.Toán học có thể là ngôn ngữ của những vị thần nhưng vật lý phải là ngôn ngữ của con người.
Một thực tế rằng có rất ít nhà khoa học chính ngạch thuộc trường phái lý thuyết lượng tử tỏ thái độ trực tiếp đối đầu, phản biện với thuyết tương đối. Điều này hoàn toàn không có nghĩa họ đang sùng bái thuyết tương đối. Có lẽ rằng họ đã có đường lối nghiên cứu riêng cho mình và đang ra sức tìm kiếm, thực hiện, tập hợp đủ những bằng chứng thực nghiệm để bảo vệ đường lối đó. Những nhà vật lý lý thuyết lượng lử đi theo một đường lối nghiên cứu riêng, độc lập với trường phái lý thuyết tương đối, họ không kế thừa cũng như không có tham vọng xác nhập với những gì có liên quan đến cái gọi là “không-thời gian” của trường phái thuyết tương đối.
Ngược lại, các lý thuyết gia tương đối tính thì đã từng và đang muốn chụp lấy tất cả. Họ nêu tiên đề phủ nhận khái niệm “thời gian tuyệt đối” của Newton nhưng lại mặc nhiên sử dụng lại các định luật cơ học được xây dựng nên từ chính khái niệm tuyệt đối đó. Rồi họ tổng hợp với phép biến đổi Lorentz (một nhà lý thuyết điện từ) để xây dựng nên thuyết tương đối hẹp. Tuyệt vời thay thuyết tương đối hẹp đã tìm được công thức E=mc^2; kết hợp với thành quả của Flăng e=hv tạo thành lưỡng tính sóng-hạt mc^2=hv. Một công thức nền tảng xây dựng nên cơ học lượng tử ngày nay. Thế nhưng giới hạn tốc độ tối đa trong cơ học tương đối “hằng số c” lại không thể chung sống với những gì liên quan đến lực hấp dẫn trong tự nhiên (Newton). Lại một lần nữa, một khái niệm mới và hoàn toàn xa lạ được dựng nên và bổ sung cho lý thuyết tương đối, đại lượng vật lý “không-thời gian” và sự uốn cong của nó đưới tác dụng của khối lượng vật thể. Thuyết tương đối rộng ra đời năm 1916.
Hai quả bom nguyên tử nổ trên nước Nhật, kết thúc chiến tranh thế giới lần thứ hai, mang lại chiến thắng cho đồng minh và nước Mỹ. Có lẽ đó là minh chứng hùng hồn nhất cho công thức E=mc^2 và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp lý thuyết tương đối Einstein bước lên tột đỉnh vinh quang, chiếm vị trí độc tôn trên vũ đài vật lý lý thuyết từ đó cho đến bây giờ.
Rồi hiện tượng và các qui luật lượng tử hoá các mức năng lượng ra đời trong vật lý lượng tử, vật lý hạt cơ bản như những thể nghiệm khách quan của tự nhiên. Cùng với những khả năng toán học tuyệt vời, các lý thuyết gia tương đối tính đã và đang lượng tử hoá một đại lượng gọi là “không-thời gian” riêng của họ để xây dựng nên những lý thuyết mới cho riêng họ mà họ gọi là “lý thuyết trường thống nhất và họ tuyên bố rằng nó sẽ thống nhất đúng cho tất cả các lực có trong tự nhiên, thế giới cực vĩ và thế giới vi mô của các hạt cơ bản.
Thuyết M, thuyết String… những lý thuyết mà chỉ cho họ hiểu và cho họ mặc sức hoang tưởng theo một cách riêng; cộng đồng không thể hiểu được là điều tất nhiên, nhưng những nhà vật lý kiệt xuất thuộc trường phái lý thuyết và cơ học lượng tử cũng không hiểu mấy hoặc thờ ơ, bàng quang với nó mới là điều lạ lùng!
Mãi mãi chúng ta không bao giờ và cũng không có bất kỳ ai kể cả Einstein, Stephen Hawking hiểu được "thời gian tương đối là gì?".
Mãi mãi, Einstein xứng đáng là một nhà bác học kiệt suất và xứng đáng để chúng ta tôn vinh trong lịch sử vật lý hoc. Nhưng thuyết tương đối của ông và trường phái lý thuyết tương đối tính thì không thể! Thế hệ trẻ chúng ta hãy hoài nghi nó nhưng hãy tìm hiểu thật đầy đủ về nó.
Bạn có tin cách nhận thức của Newton về khái niệm thời gian là gì không?
Với tôi, đó là cách nhận thức tuyệt đối đúng đắn!
Hãy cứu lấy "thời gian tuyệt đối" của Newton!

[Skywalker]

Thuyết tương đối và cơ lượng tử là 2 lý thuyết riêng phần, mỗi cái chỉ đúng trong phạm vi của nó. Thời gian mà chúng ta quen nói đến là thời gian vĩ mô, thuộc phạm vi áp dụng của thuyết tương đối và cho đến nay những khái niệm mà Einstein đề xuất vẫn được công nhận là đúng, kể cả tính co giãn của thời gian. Mọi nỗ lực chứng minh thời gian tuyệt đối của Newton là vô ích vì sự sai lầm ngay ở phạm vi áp dụng.

Còn khi xem xét hiện tượng ở mức vi mô thì vấn đề có khác đi, nhưng không phải là sự phủ định Einstein. Thay vào đó chúng ta phải xây dựng hệ thống khái niệm mới (đôi khi không quen thuộc). Ví dụ như thời gian để hạt di chuyển từ HN đến TP HCM có thể là 1 con số vô hạn, ứng với vô số con đường mà hạt có thể đi qua.

[Thanh Minh]

Bạn Skywalker thân mến !
Khái niệm "thời gian tuyệt đối", việc tin tưởng, học và hiểu nó theo cách như Newton đã tin và hiểu nó, đối với mình đã là một việc vô cùng khó khăn rồi.
Thế rồi lời kêu gọi của Einstein rằng "hãy từ bỏ khái niệm thời gian tuyệt đối ", và rằng "thời gian có thể bị chậm lại hoặc nhanh lên tuỳ theo tốc độ chuyển động của hệ qui chiếu" (thời gian tương đối) đã đưa mình vào tận cùng sự u mê trong khả năng nhận thức của chính mình. Mình đã học, đọc rất nhiều sách về thuyết tương đối nhưng nhận ra rằng mãi mãi mình không có khả năng hiểu được nó theo cách mà các lý thuyết gia tương đối tính đã và đang hiểu.
Thế rồi mình quyết định dừng lại tại lối vào lý thuyết tương đối hẹp năm 1905; dừng lại tại thí nghiệm lịch sử Michelson-Morley để ngắm nhìn lại , xem xét lại những ngõ rẽ có thể có của vật lý lý thuyết mà chưa được ai đề cập đến lúc bấy giờ. Vì kỳ thực rằng "kết quả không có gì " trong thí nghiệm lịch sử Michelson-Morley vẫn còn nguyên vẹn sự kỳ bí của nó. Einstein đã sử dụng sự kỳ bí đó như một bằng chứng thực nghiệm để phát biểu tiên đề thứ hai trong nguyên lý tương đối mà không có bất kỳ sự chứng minh nào. Và tính hợp lý ở đây rằng "đã là tiên đề thì đương nhiên không cần phải chứng minh nó !". Như vậy theo mình , không phải là vấn đề đúng hay sai nhưng vấn đề còn lại ở đây là "Nó là tiên đề của một lý thuyết vật lý hay của toán học?". Và rằng mỗi trường phái vật lý khác nhau (cơ học Newton, lý thuyết trường điện từ, cơ học lượng tử , cơ học tương đối...) có quyền chấp nhận hoặc phủ định nó theo một niềm tin, cách nghĩ và một chuỗi lập luận logic riêng.
Về chủ đề này cho phép mình không luận bàn với bạn nữa vì khi bạn dùng các khái niệm như "thời gian vĩ mô", "thời gian vi mô "...Thú thật mình hiểu ra rằng có nói đến sáng mai cũng không ra nhẽ.
Mình có một đề nghị với bạn rằng mình có một topic nho nhỏ mà chắc chắn rằng ở đó không cần đến bất kỳ một đại lượng nào khó hiểu như "thời gian tương đối" hay toán học Minkowski vẫn cho chúng ta những tranh luận bổ ích và lý thú.
Bạn có sẵn lòng không? Mời bạn xem lập luận của mình trước nhé!
http://ftp.ninhthuanpt.com.vn/ntacad...p?TID=270&PN=1
Nhân tiện xin được mời tất cả các bạn trên diễn đàn cùng tham gia nghe !
Thân ái !
Thanh Minh

[Zero]

Trích: cái định nghĩa này đã gây đau đầu cho nhiều nhà vật lý chứ không chơi đâu

Mình đồng ý.
Trong cuốn Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ của Hawking cũng có một chương về thời gian, "Hình dạnng của thời gian". Tiếc là cuốn này mình mượn của bạn, ở nhà sách hết bán rồi, với cuốn Lược sử thời gian nữa.

[Skywalker]

Bạn Thanh Minh thân mến,

Cám ơn bạn vì lời mời thảo luận. Tôi đã vào site mà bạn giới thiệu nhưng đáng tiếc là chưa có thảo luận nào liên quan đến đề tài thời gian mà chúng ta đang nói ở đây. Mặc dù tôi rất tôn trọng công sức mà bạn đã bỏ ra cho vật lý, song thú thật là tôi không có hứng thú đi tìm hiểu lại từ đầu một vấn đề mà theo tôi đã rõ ràng, sáng sủa như thuyết tương đối hẹp.

Vậy nên tôi rất hân hạnh nếu bạn có thể tiếp tục chia sẻ ý kiến tại diễn đàn VLVN với bất kỳ dòng thảo luận nào bạn muốn vì ít ra ở đây cũng có nhiều bạn có thể chung mối quan tâm với bạn.

Trở lại với vấn đề thời gian, tôi xin phép hỏi bạn rằng bạn có biết thí nghiệm so sánh đồng hồ thời gian của 2 chiếc phi cơ bay ngược chiều nhau vòng quanh xích đạo Trái đất chưa? nếu biết rồi thì bạn vui lòng cho biết quan điểm của bạn về thí nghiệm đó được không?

[Thanh Minh]

Cám ơn bạn Skywalker vì lời trao đổi rất lịch sự ! Thú thật mình chưa biết tí gì về thí nghiệm này. Nếu có thể! bạn cho mình xin hoặc bạn post lên diễn đàn này bài báo đó (kèm theo source) cho mình cùng các bạn đọc khác biết nghe!
ừ! mà điều mình quý bạn ở đây là bạn rất có cá tính "Không cần để mắt đến những gì đụng chạm đến điều mà bản thân mình đã tin rằng nó tuyệt đối đúng". Thú thật về điểm này chúng ta rất giống nhau ! Khi ai đó , nói về "không-thời gian uốn cong , co méo gì đó ". Thú thật ! thời gian ngay thẳng, vô nhiễm , không gian đồng chất, đẳng hướng của Newton, cho dù là sự giả định lý tưởng mà bản thân mình còn không cảm nhận hết huống hồ chi bắt mình phải nghe, phải hiểu cái thứ không-thời gian uốn cong, méo mó nào đó phải không bạn ! Rồi thì một trong những hệ quả của nó còn nói rằng không-thời gian có đến 11 chiều lận (của Stephen Hawwking), 7 chiều bị cong quéo mất tiêu rồi mà lý do thì chỉ có họ hiểu, rồi thì chỉ còn lại 4 chiều trong đó có 3 chiều không gian x, y, z và một chiều thời gian t. Ấy thế mà mình cũng không thể tự vẽ nổi cái hệ qui chiếu 4 chiều đó. Thật là mình quá ngu dốt phải không các bạn! Có bạn nào giúp phát họa cho mình cái hệ qui chiếu 4 chiều này với ! 4 chiều còn không thể hình dung nổi nói chi đến 11 chiều trong đó có 7 chiều bị co quéo mất dạng! Thật là hết tưởng tượng nổi phải không???
Xin lỗi các bạn ! nói đến đây mình thấy nghẹt thở rồi ! Đi nhậu thôi ! Ngày mai chúng ta tranh luận tiếp nhé !
Bye ! ! !